Rola ojca w wychowaniu dziecka

Rozwój osobowości dziecka w rodzinie dokonuje się za sprawą wychowania go przy udziale matki i ojca. Dawniej twierdzono, że rola ojca jest chronologicznie późniejsza od roli matki. Toteż praktyka wychowawcza była zgodna z tym przekonaniem - dzieci najpierw otrzymywały wychowanie przy matce, później dopiero - chodzi tu szczególnie o chłopców - przechodziły pod opiekę ojca.

Współcześnie opierając się na nowych danych nauk zajmujących się rozwojem dziecka - wyznaje się zasadę komplementarności obu ról, czyli współwystępowania w każdym czasie i wzajemnego uzupełniania się.

Ojciec jest tą osobą, która wychodzi dziecku naprzeciw, nawet wtedy, gdy w swoich działaniach wykazuje cechy macierzyńskie - jest np. opiekuńczy, czuły, miłujący, troskliwy, przywiązany do dziecka -zachowuje się inaczej, po męsku, w sposób komplementarny do matki.

Wzajemne uzupełnianie się rodziców w pełnieniu sobie właściwych funkcji służy dobru dziecka. Otrzymuje ono bowiem kompletne bodźce będąc niejako zawieszone pomiędzy obiema znaczącymi dla niego osobami.

Należy zaznaczyć, że mówiąc o roli ojca w rozwoju dziecka zakładamy, że dziecko znajduje się równocześnie w polu oddziaływań matki. Matka jest bowiem swoistym katalizatorem oddziaływań ojca na dziecko. Toteż dziecko mając poczucie bezpieczeństwa płynące od matki, chętnie poddaje się wpływom ojca. Skomplikowany proces wychowania dzieci jest z góry skazany na niepowodzenie, jeżeli dzieci są pozbawione wpływu wychowawczego ojca. Matka - z uwagi na uwarunkowania psychiczne - ma inne zadania, ona dziecko ochrania, otacza troską, ojciec zaś powinien wnieść w życie dziecka pierwiastek stabilizacji.

Rolę ojca można ujmować zamiennie z jego funkcją, a nawet sposobem jego zachowania czy postępowania. Do podstawowych funkcji ojca należą:

  1. Opiekuńcze
  2. Regulacyjne (np. egzekwowanie, autorytet i źródło zasad)
  3. Zabawowe

Określone zaś aspekty wymienionych funkcji i specyficzne kształtowanie dziecka tworzą:

  1. Funkcje wychowawczą ojca